मधेसमा नयाँ सत्ता समीकरणको कसरत, एमाले–जसपा–जनमतबीच सहमतिको प्रयास

जनकपुरधाम, १३ कात्तिक । मधेस प्रदेशमा नयाँ सरकार गठनका लागि नेकपा (एमाले), जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाल र जनमत पार्टीबीच राजनीतिक छलफल अघि बढेको छ। नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता कृष्णप्रसाद यादव नेतृत्वको सरकारलाई एमालेले समर्थन फिर्ता लिएपछि तीन दल नयाँ सत्ता समीकरण निर्माणको तयारीमा जुटेका हुन्।

एमालेले गत असोज २५ गते सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिएसँगै मधेस प्रदेशमा सरकार परिवर्तनको सम्भावना बढेको हो। त्यसपछि एमाले, जसपा नेपाल र जनमत पार्टीका नेताहरूबीच नयाँ सरकार गठनका विषयमा छलफल भइरहेको छ। यद्यपि, सरकारको नेतृत्व कसले गर्ने भन्ने विषयमा भने अहिलेसम्म ठोस सहमति जुट्न सकेको छैन।

जनमत पार्टीका नेता तथा प्रदेशसभा सदस्य महेशप्रसाद यादवका अनुसार तीन दलबीच नयाँ सरकार गठनका विषयमा संवाद भइरहेको छ। उनका अनुसार सरकार गठनबारे छलफल अघि बढे पनि नेतृत्वको विषय टुंगिन बाँकी छ।

एमाले संसदीय दलका नेता सरोजकुमार यादवले पनि जसपा नेपाल र जनमत पार्टीका नेताहरूसँग नयाँ सरकार गठनका विषयमा संवाद भइरहेको बताएका छन्। चाडपर्व सकिएपछि छलफललाई थप तीव्रता दिँदै निष्कर्षमा पुर्‍याउने उनको भनाइ छ।

नयाँ सत्ता समीकरणको प्रयाससँगै मुख्यमन्त्री पदमा तीनवटै दलले आ–आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरिरहेका छन्। प्रदेशसभामा सबैभन्दा ठूलो दल रहेको जसपा नेपालले सरकारको नेतृत्व आफूले गर्न पाउनुपर्ने अडान राख्दै आएको छ।

जसपा नेपालका संसदीय दलका नेता सरोजकुमार यादवले तीनवटै दलका अध्यक्षबीच केन्द्रबाटै प्रदेश सरकारको नेतृत्वका विषयमा सहमति जुटाउने समझदारी भएको बताएका छन्। यसले मधेस प्रदेशको नयाँ सरकार गठनमा केन्द्रीय राजनीतिक नेतृत्वको भूमिका पनि महत्त्वपूर्ण हुने देखिएको छ।

मधेस प्रदेशसभाको अंकगणितले भने एमाले, जसपा नेपाल र जनमत पार्टीबीच गठबन्धन बनेमा सरकार गठनका लागि सहज बहुमत पुग्ने देखाउँछ। १०७ सदस्यीय प्रदेशसभामा सरकार गठन गर्न कम्तीमा ५४ प्रदेशसभा सदस्यको समर्थन आवश्यक पर्छ। एमालेका २३, जसपाका २७ र जनमत पार्टीका १२ सदस्य गरी तीन दलसँग कुल ६२ सदस्य छन्। यो संख्या सरकार गठनका लागि आवश्यक बहुमतभन्दा आठ बढी हो।

प्रदेशसभामा नेपाली कांग्रेसका २२, एमालेका २३, जसपा नेपालका २७, नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका १५ र जनमत पार्टीका १२ सदस्य छन्। त्यस्तै, सङ्घीय समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका एक–एक सदस्य रहेका छन्।

तीन दलबीच सहमति बनेमा नयाँ सरकार गठनका लागि आवश्यक बहुमत जुटाउन कठिनाइ नहुने देखिए पनि नेतृत्वको विषय भने गठबन्धन निर्माणको मुख्य चुनौती बन्ने देखिएको छ। जसपा नेपालले ठूलो दलको हैसियतमा मुख्यमन्त्री पदमा दाबी गरिरहेको छ भने एमाले र जनमत पार्टीभित्र पनि सरकारको नेतृत्वबारे आकांक्षा रहँदै आएको छ।

अब तीन दलबीच हुने आगामी छलफलले मुख्यमन्त्रीको उम्मेदवार, मन्त्रालय बाँडफाँट र सत्ता सञ्चालनको साझा समझदारीलाई टुंगो लगाउनेछ। केन्द्रमा हुने राजनीतिक सहमति र प्रदेशस्तरको संवादले मधेस प्रदेशको आगामी सत्ता समीकरण निर्धारण गर्ने देखिएको छ।