काठमाडौं, २४ असोज । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनबाट गगनकुमार थापा सभापतिमा निर्वाचित भएका छन्। शनिबार सार्वजनिक मतपरिणामअनुसार उनले ६ हजार ५८४ मत प्राप्त गर्दै प्रतिस्पर्धी श्यामकृष्ण खड्गीलाई पराजित गरेका हुन्। खड्गीले ३७५ मत प्राप्त गरे। कुल ७ हजार १३ मत खसेकोमा ५४ मत बदर भएको थियो।
विद्यार्थी आन्दोलनबाट राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थापाको कांग्रेस सभापतिसम्मको यात्रा तीन दशकभन्दा लामो छ। विद्यार्थी संगठनको नेतृत्व, राजतन्त्रविरुद्धको आन्दोलन, संविधानसभा, संसद्, स्वास्थ्य मन्त्रालय र पार्टीको केन्द्रीय नेतृत्व हुँदै उनी सभापतिको पदमा पुगेका हुन्। तर उनको राजनीतिक यात्रामा चुनावी सफलता मात्र होइन, पराजय र विवाद पनि जोडिएका छन्।
१५ वर्षकै उमेरमा राजनीतिमा
गगन थापाको राजनीतिक चेतना २०४६ सालको जनआन्दोलनबाट विकसित भएको थियो। त्यतिबेला उनी करिब १५ वर्षका थिए। काठमाडौंको त्रिचन्द्र क्याम्पसमा उच्च शिक्षा अध्ययन गर्ने क्रममा उनी नेपाली कांग्रेसको भ्रातृ संगठन नेपाल विद्यार्थी संघ (नेविसंघ) मा सक्रिय भए।
२०५१ सालमा त्रिचन्द्र क्याम्पसको स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) सदस्यमा निर्वाचित भएपछि उनको विद्यार्थी राजनीति संस्थागत रूपमा अघि बढ्यो। २०५३ सालमा स्ववियु सचिव र २०५५ सालमा स्ववियु सभापति बने। त्यसपछि नेविसंघको केन्द्रीय राजनीतिमा उनको प्रभाव विस्तार हुँदै गयो।
२०५७ सालमा नेविसंघको केन्द्रीय उपाध्यक्ष र २०५९ सालमा महामन्त्री बनेका थापा विद्यार्थी आन्दोलनका चर्चित नेताका रूपमा स्थापित भए। तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले शासनसत्ता आफ्नो हातमा लिएपछि राजतन्त्रविरुद्धको आन्दोलनमा उनी सक्रिय भए। आन्दोलनका क्रममा उनी पक्राउसमेत परे। २०६२/६३ को जनआन्दोलनमा विद्यार्थी नेताका रूपमा उनको सक्रिय सहभागिता रह्यो।
संविधानसभा सदस्यदेखि स्वास्थ्य मन्त्रीसम्म
विद्यार्थी राजनीतिबाट राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेका थापा २०६४ सालको संविधानसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट समानुपातिक सभासद् निर्वाचित भए। २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट प्रत्यक्ष निर्वाचित भए।
२०७२ सालमा नेपालको संविधान जारी भएपछि पनि उनी संसदीय राजनीतिमा सक्रिय रहे। २०७३ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारमा स्वास्थ्य मन्त्री बने। स्वास्थ्य मन्त्रीका रूपमा उनले स्वास्थ्य सेवा सुधार, औषधि तथा उपचारमा नागरिकको पहुँच र सार्वजनिक स्वास्थ्य संस्थाको प्रभावकारितासम्बन्धी विषय उठाएका थिए।
२०७४ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा काठमाडौं–४ बाट पुनः निर्वाचित भएका थापा २०७९ सालको निर्वाचनमा पनि सोही क्षेत्रबाट विजयी भए। यसरी २०७०, २०७४ र २०७९ का निर्वाचनमा काठमाडौं–४ बाट लगातार निर्वाचित हुँदा उनले आफ्नो संसदीय आधार कायम राखे।
पार्टीको केन्द्रीय सदस्यदेखि महामन्त्रीसम्म
थापाको पार्टीगत यात्रा पनि क्रमशः माथि उक्लिएको देखिन्छ। २०६७ सालमा नेपाली कांग्रेसको १२औँ महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भएका उनी पार्टीभित्र परिवर्तन र नेतृत्व सुधारको बहसमा सक्रिय रहे।
२०७२ सालको १३औँ महाधिवेशनमा उनले महामन्त्री पदमा प्रतिस्पर्धा गरे पनि निर्वाचित हुन सकेनन्। त्यसबेला शशांक कोइराला महामन्त्री निर्वाचित भएका थिए। तर थापा पार्टीभित्र प्रभावशाली युवा नेताका रूपमा सक्रिय रहिरहे।
२०७८ सालको १४औँ महाधिवेशनमा उनी महामन्त्री पदमा निर्वाचित भए। विश्वप्रकाश शर्मासँगै महामन्त्री बनेपछि पार्टी संगठन, नेतृत्वको कार्यशैली र नीतिगत सुधारका विषयमा उनले आफ्नो भूमिका विस्तार गरे। पार्टीभित्र पुस्तान्तरण र नेतृत्व परिवर्तनको पक्षमा उनको सार्वजनिक अभिव्यक्ति निरन्तर चर्चामा रह्यो।
विशेष महाधिवेशनबाट सभापति, फेरि १५औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित
कांग्रेसको १४औँ महाधिवेशनपछि पार्टीभित्र नेतृत्व परिवर्तनको बहसमा थापा अग्रपंक्तिमा रहे। महामन्त्रीका रूपमा काम गर्दा उनले पार्टीको कार्यशैली, संगठनात्मक सुधार र नेतृत्वको जवाफदेहिताका विषय उठाउँदै आएका थिए।
२०७८ सालको महाधिवेशनबाट महामन्त्री बनेका थापा २०८२ साल माघमा भएको विशेष महाधिवेशनबाट पहिलोपटक सभापति निर्वाचित भए। उक्त विशेष महाधिवेशनलाई लिएर पार्टीभित्र विवाद चर्कियो र शेरबहादुर देउवा पक्षले त्यसमा सहभागिता जनाएन। त्यसपछि बनेको नेतृत्व संरचनालाई लिएर कांग्रेसभित्र विभाजनको अवस्था सिर्जना भयो।
विशेष महाधिवेशनबाट सभापति बनेपछि थापाले १५औँ महाधिवेशनबाट पुनः नेतृत्वका लागि प्रतिस्पर्धा गरे। शनिबार सार्वजनिक परिणामअनुसार उनले ६ हजार ५८४ मत प्राप्त गर्दा खड्गीले ३७५ मत पाए। यससँगै थापा १५औँ महाधिवेशनबाट पनि सभापतिमा निर्वाचित भएका छन्।
चुनावमा पहिलो हार : सर्लाही–४ बाट पराजित
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट लगातार तीनवटा निर्वाचन जितेका थापाले २०८२ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र परिवर्तन गर्दै सर्लाही–४ बाट उम्मेदवारी दिएका थिए। तर यसपटक उनी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार अमरेशकुमार सिंहसँग पराजित भए।
निर्वाचन परिणामअनुसार सिंहले ३५ हजार ६८८ मत प्राप्त गर्दा थापाले २२ हजार ८३१ मत पाए। सिंहले थापालाई १२ हजार ८५७ मतान्तरले पराजित गरेका थिए। काठमाडौं–४ बाट २०७०, २०७४ र २०७९ सालमा निर्वाचित भएका थापाका लागि सर्लाहीको पराजय संसदीय राजनीतिको ठूलो धक्का बन्यो।
निर्वाचनमा पार्टीले अपेक्षित परिणाम ल्याउन नसकेपछि थापाले नैतिक जिम्मेवारी लिँदै सभापति पदबाट राजीनामा दिने घोषणा गरेका थिए। तर पार्टीको केन्द्रीय समितिले उनको राजीनामा अस्वीकार गर्दै नेतृत्वलाई निरन्तरता दिने निर्णय गरेको थियो। त्यसपछि कांग्रेसले १५औँ महाधिवेशनमार्फत नयाँ नेतृत्व चयनको प्रक्रिया अघि बढायो।
के हो गगन थापासँग जोडिएको ‘बाख्रा काण्ड’ ?
थापाको राजनीतिक यात्रामा पटकपटक चर्चामा आउने विषयमध्ये एउटा ‘बाख्रा काण्ड’ पनि हो। कृषि फार्म सञ्चालन तथा सरकारी अनुदानसँग सम्बन्धित विवादलाई राजनीतिक प्रतिस्पर्धाका क्रममा उनका आलोचकहरूले ‘बाख्रा काण्ड’ भनेर प्रचार गरेका थिए।
उपलब्ध विवरणअनुसार थापा र उनीसँग सम्बन्धित समूहले कृषि उद्यमका लागि कृषि तथा व्यापारसम्बन्धी परियोजना (PACT) अन्तर्गत अनुदान प्राप्त गर्ने प्रक्रियामा आवेदन दिएका थिए। त्यतिबेला उनी संसद्को कृषि तथा जलस्रोत समितिको सभापति रहेको विषय उठाउँदै स्वार्थको द्वन्द्व हुन सक्ने भन्दै आलोचना गरिएको थियो।
थापाको पक्षबाट भने अनुदानका लागि आवेदन दिए पनि स्वार्थको द्वन्द्व देखिन सक्ने भएपछि सम्झौता रद्द गरिएको र सरकारी अनुदान नलिएको दाबी गरिएको छ। उनको पक्षले यस विषयलाई राजनीतिक रूपमा गलत प्रचार गरिएको बताउँदै आएको छ।
यस विवादमा आवेदन दिनु, अनुदान सम्झौता गर्नु र वास्तवमै सरकारी रकम प्राप्त गर्नु फरक विषय हुन्। त्यसैले ‘बाख्रा काण्ड’ उल्लेख गर्दा अनुदान लिएको प्रमाणित तथ्यका रूपमा नभई कृषि अनुदान प्रक्रियासँग जोडिएको विवाद र त्यसबारे थापाको पक्षले दिएको स्पष्टीकरणका रूपमा बुझ्नु उचित हुन्छ।
अबको चुनौती : पार्टी एकता र संगठन पुनर्निर्माण
विद्यार्थी राजनीतिबाट उदाएका थापाले तीन दशकमा कांग्रेसको केन्द्रीय नेतृत्वसम्मको यात्रा पूरा गरेका छन्। उनी गणतन्त्र आन्दोलनका विद्यार्थी नेता, संविधानसभा सदस्य, सांसद, स्वास्थ्य मन्त्री, महामन्त्री र सभापति बने। यस क्रममा उनले चुनाव जितेका छन्, पार्टीभित्र पदमा पराजय बेहोरेका छन् र संसदीय निर्वाचनमा पनि हार व्यहोरेका छन्।
१५औँ महाधिवेशनबाट सभापतिमा निर्वाचित भएपछि उनको अगाडिको प्रमुख चुनौती पार्टीभित्रको विवाद समाधान गर्नु, असन्तुष्ट पक्षलाई समेट्नु र संगठनलाई पुनः एकताबद्ध बनाउनु हो। सँगै, चुनावी पराजयबाट उठेका प्रश्नको जवाफ दिँदै कांग्रेसको जनाधार विस्तार गर्नु पनि उनको जिम्मेवारी हुनेछ।
थापाको राजनीतिक यात्रा अब विद्यार्थी नेताका रूपमा परिचित हुने चरणभन्दा धेरै अगाडि पुगेको छ। पार्टीको सर्वोच्च नेतृत्वमा पुगेपछि उनको कार्यशैली, निर्णय र संगठन व्यवस्थापनले कांग्रेसको आगामी राजनीतिक दिशा निर्धारण गर्नेछ।



सभापतिमा निर्वाचित गगनलाई विश्वप्रकाशले भने– ‘लु ब्रदर–बलियो कमान्डका लागि शुभकामना !’
दुर्गा पूजामा मेयर रीना साहको स्वच्छताको सन्देश, मौलापुरमा नगर सरसफाइ अभियान शुभारम्भ
कांग्रेसमा गगन युगको सुरुवात, ९४ प्रतिशत मतसहित सभापतिमा निर्वाचित
अभिनेता विपिन कार्कीको अभिव्यक्ति प्रकरणमा बोल्यो मेडिसिटी अस्पताल
टिप्पणीहरू
0 प्रकाशित टिप्पणीटिप्पणी र Like गर्न निःशुल्क सदस्य खाता आवश्यक छ।
खाता बनाउनुहोस्लगइन